“พัทลุงโมเดล” ปลุกท้องถิ่นเลิกเป็น ‘ยักษ์ไร้กระบอง’ ชูสมัชชาพลเมืองกู้อนาคตเมืองน่าอยู่

เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2569 รศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช นำคณะผู้เข้าร่วมอบรมหลักสูตรผู้บริหารระดับสูงด้านการพัฒนาเมือง (ผู้นำเมือง รุ่น 11) จำนวน 130 คน ลงพื้นที่ศึกษาดูงาน ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัดพัทลุง เพื่อถอดบทเรียนการขับเคลื่อนเมืองน่าอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของระบบราชการ โดยมี ดร.พา ผอมขำ รองนายก อบจ.พัทลุง ให้การต้อนรับ

ดร.พา ได้บรรยายพิเศษในหัวข้อ “การบริหารจัดการสู่การเป็นเมืองน่าอยู่” โดยสะท้อนภาพปัญหาที่กัดกินการพัฒนาท้องถิ่นมาอย่างยาวนานว่า แม้ อบจ. จะมีสถานะเปรียบเสมือน “รัฐบาลท้องถิ่น” แต่ในความเป็นจริงกลับขาดอิสระทั้งด้านงบประมาณและการตัดสินใจ

​“เราเป็นเหมือนยักษ์ที่ไม่มีกระบอง ตัวใหญ่แต่ไร้อาวุธ แค่จะขอเชื่อมท่อระหว่างถนนของ อบจ. กับถนนกรมทางหลวง ยังต้องส่งเรื่องรออนุมัติจากส่วนกลาง ความล่าช้าเหล่านี้คืออุปสรรคสำคัญในการแก้ปัญหาให้ประชาชน” ดร.พากล่าว

เพื่อแก้โจทย์ดังกล่าว อบจ.พัทลุง จึงเปลี่ยนกลยุทธ์จากการสั่งการบนลงล่าง (Top-down) มาเป็นการพัฒนาแบบมีส่วนร่วม ผ่านกลไก “สมัชชาพลเมือง” ซึ่งจัดขึ้นทุก 3 เดือน เพื่อให้กลุ่มอาชีพ เยาวชน สตรี และกลุ่มชาติพันธุ์ ได้เข้ามาสะท้อนปัญหาและร่วมออกแบบนโยบายด้วยตนเอง

​ปัจจุบัน อบจ.พัทลุง ได้รุกคืบหลายมิติเพื่อสร้างความเข้มแข็งในระดับฐานราก อาทิ ตั้ง “กองทุนปันสุข” ดูแลผู้ป่วยติดเตียง หลังรับโอน รพ.สต., ขับเคลื่อนโครงการโคบาลเมืองลุง โรงเรียนชาวนา และนาอินทรีย์เพื่อสวัสดิการ, พัฒนาโรงไฟฟ้าขยะ และการขุดสระน้ำแก้ภัยแล้งอย่างเป็นระบบ

ในโอกาสนี้ คณะผู้เข้าร่วมอบรมได้ลงมติเลือกประธานหลักสูตรผู้นำเมือง รุ่น 11 โดยที่ประชุมมีมติเป็นเอกฉันท์เลือก นายสมชาย พนมรักษ์ อัยการผู้เชี่ยวชาญ สำนักงานคณะกรรมการอัยการ สำนักงานอัยการสูงสุด เป็นประธานรุ่น เพื่อนำคณะขับเคลื่อนกิจกรรมด้านการพัฒนาเมืองต่อไป

​ก่อนเดินทางกลับ คณะศึกษาดูงานได้เยี่ยมชมศูนย์ OTPO และศึกษาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่ถ้ำน้ำลอดเขาแดง ซึ่งเป็นตัวอย่างความสำเร็จของการรักษาทรัพยากรธรรมชาติควบคู่ไปกับการสร้างรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน โดยการศึกษาดูงานครั้งนี้ตอกย้ำว่า “การกระจายอำนาจ” ไม่ใช่เพียงทางเลือก แต่เป็นทางรอดเดียวที่จะทำให้ประชาชนเป็นเจ้าของการพัฒนาอย่างแท้จริง